کتاب جنسیت و دیگری سازی (خوانشی انتقادی از تاریخ نگاری های دوره عباسی) اثر نادیا ماریا الشیخ ترجمه زهرا محققیان نشر ثالث

هنگامی که عباسیان در ۷۵۰ میلادی بر مسند قدرت تکیه زدند، مشروعیت ‌بخشی به اقتدارِ نوظهورشان نیازمند بازتعریفِ «هویت اسلامی» بود.

نادیه شیخ در این کتاب نشان می ‌دهد که تصورات مربوط به زنان، نه در حاشیه، بلکه در کانون فرایندی قرار داشت که خلافت عباسی از طریق آن به خودآگاهی و تعریف خویشتن دست یافت.

نویسنده فاش می ‌کند که چگونه جنسیت به مثابه متغیری بنیادین، در خدمت تبیین تفاوت ‌های فرهنگی و تحدید مرزهای مذهبی درآمد.

در این میان، مفهوم «جاهلیت» به ابزاری گفتمانی برای برساختِ تصویر زنان تبدل شد. عباسیان تمامی گروه‌ هایی را که تهدیدی برای اقتدار خود می‌ دیدند
ــ از رومیان در مقام «دیگریِ دور» تا بدعت ‌گذارانی چون قرمطیان در مقام «دیگریِ نزدیک» ــ با استفاده از استعاره ‌های جنسیتی و مفاهیمِ تفاوتِ جنسی در متون خود بازسازی کردند.
نادیه شیخ حتی در تحلیل چهرۀ «زنان الگو و برتر»، استراتژیِ ظریفِ مورخان برای تعریفِ «زن مطلوب» و تحدیدِ فضاهای زنانه را آشکار می ‌سازد
تا نقش این بازنمایی‌ های هدفمند را در شکل‌ گیری تاریخی هویت زن مسلمان نشان دهد.
کتاب حاضر با بررسی پیوند میان تمایلات جنسی و نظام‌ های فکریِ قدرت، اهمیت بنیادینِ حضور و غیبتِ زنان را در نگارش تاریخِ متقدم اسلامی به اثبات می ‌رساند.
این اثر فراخوانی است برای یک چرخش روش ‌شناسانه و دعوتی به ترجمهٔ سکوتِ متون کهن؛
تا با بازیابی نقش ‌های جنسیتی در قلب قدرت سیاسی، فاش کند که تاریخ ‌نگاری رسمی چگونه از جنسیت برای برساخت ایدئولوژی بهره جسته است.