کتاب علی و ایران (ایران در دوره زمامداری امیرمومنان علی (ع)) اثر جواد هروی نشر علمی فرهنگی

پژوهش حاضر نتیجه سال ها مطالعه و تحقیق بر روی مقطعی از تاریخ ایران و اسلام در لا به لای منابع گسترده تاریخی است. نویسنده، به دور از دیدگاه های متعصبانه دینی و قومی، ساختار و عملکرد خلافت اسلامی را طی پنج سال زمامداری علی (ع) از سال های 35 تا 40 هجری قمری با محوریت حیات سیاسی و اجتماعی ولایات ایران نقد و تحلیل کرده و بازتاب این عملکرد را در جهت گیری ها و وقایع آینده دنیای ایران و اسلام نشان داده است.

ایده مهم نویسنده این است که وقایع جهان اسلام فقط در کوفه و شام و مدینه و مصر رقم نخورده، بلکه ایرانیان نیز در بستر سازی و تحولات بنیادین جامعه اسلامی متاثر از این روزگار نقش تعیین کننده و بسزایی در سرتاسر جهان اسلام داشته اند.

او تلاش می کند وضعیت ولایات ایران در دوره مذکور، فارغ از نقل های متعارف ملال آور جنگ های جمل و صفین و نهروان بررسی کند.

به گمان نویسنده، علی (ع) را نباید با اغراق ستود یا در تعریف از وی مبالغه کرد، بلکه باید آن شخصیت بزرگ دینی را به درستی شناخت و شیوه حکمرانی اش را بررسی کرد تا زنگار فراموشی از این دوران مغفول مانده تاریخی زدوده شود.