کتاب خانم فردا کوچ است (سفرنامه سکینه سلطان) اثر رسول جعفریان و کیانوش کیانی نشر اطراف

کتاب خانم! فردا کوچ است خاطرات و روزنگاری‌های سکینه‌سلطان یا همان وقارالدوله از سفرش به حج و عتبات است. سفرنامه‌ای که به شکل عجیبی نثری ساده و روان دارند و به سبک و سیاق نگارش امروزی بسیار نزدیک است. هیچ‌گونه پیچیدگی در ساخت و بافت عبارت‌های وقارالدوله دیده نمی‌شود و از این نظر با نثرهای رسمی رایج در آن زمان تفاوت‌ اساسی دارد. جمله‌های او ساده، کوتاه و صادقانه است و به زبان گفتار و محاوره‌ای گرایش دارد. سکینه سلطان در این نوشته‌ها با دیدی تیزبینانه و دقیق دست به تجزیه و تحلیل و سبک‌شناسی پدیده‌های اطرافش می‌زند و اماکن جغرافیایی، تاریخی و مذهبی، آداب و رسوم و مسائل فرهنگی مردم مناطق مختلف، وضعیت راه‌ها و حمل و نقل، داد و ستد، نوع غذا و معیشت مردم را موشکافی می‌کند. به همین خاطر سفرنامۀ او را می‌توان آیینه‌ای از وضعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دورۀ قاجار دانست که اطلاعات فراوانی از جغرافیا، تاریخ و فرهنگ مردم ایران، عراق و عربستان در آن وجود دارد.

وقارالدوله یکی از همسران ناصرالدین شاه بود که پس از کشته شدن او، به عقد معتصم الملک درآمد. با این وجود او هیچ‌وقت از فکر ناصرالدین شاه بیرون نیامد و همیشه با احترام از او یاد می‌کرد. چند سال بعد برای تسکین و آرامش روحی تصمیم گرفت به حج و زیارت ائمه برود. سفری طولانی که البته پرفراز و نشیب شد و گاهی حتی او را به مرز ناامیدی هم کشاند. سکینه سلطان که زن اهل مطالعه بود و طبعی شاعرانه داشت در دست‌نوشته‌هایش این احساسات را به‌خوبی بروز می‌دهد. در سطر به سطر کتاب خانم! فردا کوچ است می‌توان جهان‌بینی و اندیشه و دقت نظر او را در مورد دنیای اطرافش حس کرد و دید. به همین خاطر نیز روایت او تا حد زیادی با دیگر سفرنامه‌ها متفاوت است.