کتاب ارواح ملیت ندارند (تجربه زندگی میان زبان های ژاپنی و آلمانی) اثر یوکو تاوادا ترجمه ستاره نوتاج نشر اطراف

یوکو تاوادا در کتاب ارواح ملیت ندارند از تجربۀ زندگی میان دو زبان می‌گوید؛ از ابهام، رازآلودگی و غریبگی زبان برای کسانی که زبان مادریِ متفاوتی دارند. او گاهی از کلمه‌ها، الفبا و نشانه‌هایی دور از انتظار بهره می‌برد تا فهمی نو از زبان و ترجمه عرضه کند. به نظر تاوادا ترجمه صرفاً برگرداندنِ واژه‌ها از زبانی به زبان دیگر نیست، بلکه در وهلۀ نخست، مفاهیم ذهنی و معانی هستند که به کلمه‌ها ترجمه می‌شوند، یا به تعبیر خودش «زبان‌های دیگر توجه ما را به این حقیقت جلب می‌کنند که زبان، حتی زبان مادری، چیزی جز ترجمه نیست.»

کسانی که در بیش از یک دنیای زبانی زندگی می‌کنند، گویی میان زبان‌ها، هویت‌ها و فرهنگ‌ها شناورند. تجربۀ مواجهه با زبان، حتی وقتی با زبان مادری‌مان سروکار داریم، تجربه‌ای ساده و سرراست نیست. به همین خاطر است که پژوهشگران برای توصیف آثار نویسندگانی مثل یوکو تاوادا، که به نوشتن به زبانی غیر از زبان مادری اصرار دارند، از کلمۀ برون‌صدایی استفاده می‌کنند. این نویسندۀ ژاپنی که بر فرهنگ و زبان آلمانی و ژاپنی تسلط دارد، در جستارهای کتاب ارواح ملیت ندارند به همین دوگانگی می‌پردازد و می‌کوشد کلیشه‌های فرهنگی را زیر سؤال ببرد.